Điểm Chạm Tuần #1: Những bên từng đứng hai phía đang ngồi chung bàn

Số #1, tuần 19/2026 (04/05 đến 10/05)

Hồi làm trợ lý Tổng giám đốc, sáng thứ Hai nào tôi cũng gom tin cả tuần thành một trang cho sếp đọc trong năm phút. Yêu cầu rất gọn: chỉ nói cái gì đang đổi. Điểm Chạm Tuần là thói quen đó, giờ tôi làm cho bạn.

Tuần này tôi chọn một cụm từ: xích lại gần nhau. Anthropic bắt tay xAI. Apple sắp cho người dùng iPhone chọn ChatGPT, Claude hay Grok. Bộ Tài chính gửi công văn cho 5 doanh nghiệp về cấp phép sàn crypto. Bitcoin lặng lẽ vượt 82.000 USD. Là xu hướng dài hay chỉ trùng hợp, mấy tuần tới sẽ rõ.

Phần 1: AI tuần này

Anthropic thuê compute từ xAI/SpaceX

Anthropic vốn nổi tiếng thận trọng về an toàn AI, vậy mà sẽ dùng tài nguyên tính toán của xAI/SpaceX để nới giới hạn cho Claude Code và API. Compute đã thành hàng hoá ai cũng phải mua, ưa nhau hay không thì vẫn ký.

iOS 27 có thể cho bạn chọn model AI

Sau khoản bồi thường 250 triệu USD vì quảng cáo sai về Apple Intelligence và Siri, Apple chuẩn bị cho người dùng chọn Claude, ChatGPT, Grok hay Gemini qua “AI extensions” trong iOS 27. Người dùng không bị khoá vào một nhà cung cấp, đúng điều tôi luôn dặn khi dựng đội trợ lý: phải đổi được model giữa chừng. Các ứng dụng AI nhỏ ở Việt Nam cũng có thêm cửa lên iPhone.

Việt Nam có Applied AI Lab đầu tiên

Google, VNG và Đại học Quốc gia TP.HCM ra mắt phòng nghiên cứu AI ứng dụng đầu tiên ở Việt Nam. Sinh viên được tiếp cận sớm công nghệ DeepMind, có chuyên gia hỗ trợ, và giới làm AI trong nước có một địa chỉ cụ thể để tụ về.

Mười phút chatbot và thói quen tự nghĩ

Carnegie Mellon, MIT, Oxford và UCLA công bố: chỉ 10 phút dùng chatbot đã có thể làm giảm sự kiên trì, sáng tạo và khả năng giải quyết vấn đề. Tôi vẫn dùng AI mỗi ngày, nhưng giữ một nguyên tắc: việc lặp lại thì giao hẳn, việc cần quyết định thì tự nghĩ trước rồi mới hỏi AI để đối chiếu.

Tôi nghĩ gì

Không có model mới gây chấn động, nhưng bốn tin cùng chỉ một hướng: ngành AI đang trưởng thành. Compute thành tài nguyên chung, nền tảng mở quyền chọn cho người dùng, Việt Nam có chỗ đứng đầu tiên, và người dùng bắt đầu chừa phần đầu óc cho mình. AI đang đi từ giai đoạn trầm trồ sang giai đoạn làm được việc thật.

Phần 2: Tài chính và crypto

Phần này là góc nhìn cá nhân, không phải lời khuyên đầu tư.

5 doanh nghiệp được đề nghị cấp phép sàn crypto

Bộ Tài chính đã gửi công văn cho VIX, Dịch vụ Tài sản số Việt Nam, Việt Nam Thịnh Vượng, Lộc Phát Việt Nam và Techcom, đề nghị cấp phép sàn giao dịch tài sản mã hoá. Lần đầu có khung pháp lý chính thức, hết vùng xám. Cổ phiếu chứng khoán bật lên theo tin.

Bitcoin vượt 82.000 USD

BTC đi từ quanh 80.000 USD đầu tuần lên 81.500 USD rồi vượt 82.000 USD. VanEck dự báo 1 triệu USD trong 5 năm, quá lạc quan để tin ngay. Lực đẩy ngắn hạn thì có thật: Morgan Stanley ra spot BTC ETF trên E*Trade với phí thấp, hút hơn 200 triệu USD trong vài ngày đầu.

Clarity Act và rủi ro vĩ mô

Nhà Trắng muốn thông qua Clarity Act trước Quốc khánh Mỹ 4/7, tạo sự chắc chắn cho giới tổ chức và mở đường cho sản phẩm như Strategic Bitcoin Reserve. Nhưng rủi ro vẫn còn: chi phí vay của Anh cao nhất kể từ 1998, lợi suất 30 năm 5,76%, vì lo lạm phát từ tình hình eo biển Hormuz. Lạm phát Thuỵ Sĩ lên 0,6%. ECB và Fed đều thận trọng. Michael Saylor còn cân nhắc bán một phần BTC của MicroStrategy để trả cổ tức, chuyện chưa từng xảy ra.

Tôi nghĩ gì

Năm 2021 giá lên vì hype và tiền dễ. Năm 2026 lực đẩy đến từ luật, dòng tiền tổ chức và sản phẩm tài chính truyền thống. Với người Việt, tin tôi để ý nhất là 5 sàn được đề nghị cấp phép, hơn cả giá BTC. Có điều, hợp pháp không đồng nghĩa với không lỗ.

Một việc nhỏ cho bạn

Trong 8 tin trên, chọn một tin khiến bạn dừng lại lâu nhất và viết một dòng: tin đó đổi gì trong công việc hoặc tiền bạc của bạn. Nhờ AI tóm tắt cũng được, nhưng câu “đổi gì với mình” thì bạn tự viết.